Bổ đề cơ bản – Sự hợp nhất?

Nguyễn Tất Thịnh
10:58' SA - Thứ năm, 26/08/2010
Bổ đề là gì?

Bổ Đề là phát biểu mang tính thừa nhận trường hợp phổ quát về Sự Vật Hiện Tượng dù trong những môi trường hoàn cảnh khác nhau của chúng. Ví dụ Bổ đề cốt lõi là Mọi Sự Vật Hiện Tượng đều…..chỉ khác nhau về mức độ mà thôi. Mức độ đó chính là Giới Hạn ( mà trong một bài tôi đã viết : Trí tuệ con người có thể vượt mọi Giới hạn, nhưng khả năng tuyệt đỉnh của con người lại ở chỗ con người hành xử như thế nào ở điểm Giới Hạn của SVHT ). Người làm khoa học cố gắng chứng minh tính đúng đắn của Bổ Đề trong những giới hạn khác nhau ( mà ở Giới hạn mới bộc lộ sự khác biệt về chất, từ đó xác định được tính đúng đắn phổ quát của Bổ Đề )

Bài toán Ferma ( an + bn = cn ) không có nghiệm khi n là số nguyên > 2 đến nay vẫn làm say mê và hối thúc các nhà toán học tìm lời giải ( dù theo thống kê và trải nghiệm khoa học của họ là thấy rất đúng ). Được gọi là một Bổ Đề cơ bản. Cho thấy tính hữu hạn về không gian của Định lý Pitago ( chỉ đúng với n = 2 trong hình học phẳng )…Từ đó người ta tưởng tượng hơn rằng nếu Tam Giác Vuông đó được trải theo một mặt Cầu??? Và mở rộng mặt Cầu đó ra như Vũ Trụ, lúc ấy các số được gọi là ‘nguyên dương’ trong không gian đó sẽ có thể mô tả là gì ?...Định lý Ferma đúng thì với cách hiểu của chúng ta ‘số nguyên dương’ là số đếm…1,2,3….1 tỉ….Nhưng nếu chứng minh được định lý Ferma sai thì SVHT trong Vũ Trụ ko thể còn được hiểu thông qua những con số ‘nguyên dương’ như thế nữa…Sự siêu việt của Trí Tuệ là ở chỗ đó !!!


GS Ngô Bảo Châu trong thời gian ở Pháp (Ảnh: Le Parisien)

Bạn có thể và hãy mạnh dạn phát biểu những ‘Bổ Đề của mình’ khi nhận thức và khái quát của Bạn thực sự đã đạt đến độ chín, trên cơ sở trải nghiệm Thế giới quan vi tế, để tổng quát hóa về SVHT mà bạn chứng thực được trong hành trình cuộc sống của mình. Ví dụ ‘Qui tắc Pareto 80 / 20’ cũng là một dạng Bổ Đề đấy! Bạn đừng sợ mình ‘lố’ mà là là khả năng chiêm tư Bạn đầy tin tưởng được rằng phát biểu đó sẽ có giá trị phổ quát. Còn việc chứng minh nó nếu Bạn lấy chính cuộc sống của mình để khẳng định được thì thật tuyệt vời. Chí ít đừng để mình là người buồn tẻ và cuộc sống chán ngắt. Ý tôi muốn nói một điều rất hay ho rằng : trong cuộc sống của mỗi người đã có sẵn một ‘Bổ Đề Nhân Sinh’

Về sự khác và giống nhau :

Diễn tiến của Thế Giới là: Cội nguồn ( Vô tính ) -> Đa dạng ( Khác biệt ) -> Cân hòa ( Quy luật ) -> Giãn nở ( Phân hóa ) -> Quy tụ ( Hợp nhất )

Vật chất muôn hình vạn trạng rất khác nhau, nhưng thực ra đều cấu tạo từ nhóm các Nguyên Tố có trong Bảng Tuần Hoàn Mendeleev…Truy về nhỏ hơn nữa thì đều từ các Nguyên Tử…rồi Điện tử / Hạt nhân….rồi đến Hạt Cơ Bản…Tại qui mô đó thì cả Thế giới Vật Chất lại được bắt đầu từ sự giống nhau hoàn toàn, hay nói cách khác là Vật chất không hề có sự khác biệt giữa chúng, trừ khi chúng phối hợp và lớn dần lên theo những cách khác nhau ( ngẫu nhiễn xác suất…theo ‘cách của Thượng Đế’ ) …từ đó sinh ra những qui luật khác nhau…Tiến bộ nhận thức của con người thông qua sự nhận ra và lý giải các Qui luật của Sự vật hiện tượng trong những môi trường của chúng, rộng hơn nữa là Thế giới chung…Nhưng khuynh hướng muốn hiểu biết sâu thẳm về cội nguồn của Thế giới - ở nơi khởi sự, thứ mà từ đó bắt đầu – thật sự mê hoặc…Cũng có vẻ giống như tâm lý con người dù thành đạt đến đâu cũng muốn truy tìm cội nguồn của mình…Dù sau ân ái mục tiêu có là gì, xảy ra điều gì…thì cái thời điểm khởi sự mới là thăng hoa…giống nhau ở mọi lớp người mà thôi – Cội nguồn, ở đó chính là ‘Nhất Nghi’ – sau đó mới Lưỡng cực -> Tam Nguyên – Tứ Tượng -> Ngũ Hành -> Bát Quái - biến hóa vô cùng – Chân lý ở chỗ Nhất Nghi đó. Nến Triết học Tôn giáo nói : Đời người sống thì phải đi…nhưng rồi gắng mà trở về…Trở về đâu? Về ‘Cát Bụi’ – tức là cái căn nguyên đã sinh ra mình…

Các Tôn giáo xuất phát điểm và cách tiếp cận khác nhau, các triết lý có thể được phát biểu khác nhau, nhưng thực chất ở đỉnh phát triển của nó là giống nhau. Các Quốc gia có nền Chính trị khác nhau…nhưng vẫn có điều chung nhau là về cấu trúc Nhà nước, do vậy Thể chế có thể khác nhau nhưng cũng có thể học hỏi nhau những kinh nghiệm nhất định.

1 triệu máy tính khi vừa xuất xưởng….gần như hoàn toàn giống nhau …nhưng khi đến tay người sử dụng chúng bắt đầu và càng ngày càng khác nhau…nhưng rõ ràng là chúng vẫn giống nhau với những cấu hình cơ bản của chiếc máy tính. 5 ngàn con Kiến Thợ trong 1 Tổ kiến, chúng giống nhau lắm, nhưng sự di chuyển của từng con trong không thời gian là khác nhau. Nhưng phát triển đến như Con Người thì tuyệt đối ko có 2 người giống nhau hoàn toàn dù xem xét ở bất kì phương diện gì…nhưng rõ ràng giống nhau đều là Con người, thậm chí giống nữa ở Bố Mẹ, Chủng tộc, Tâm lý xã hội…nhưng dù thế vẫn là cứ khác nhau… nhờ vậy có tình cảm đặc biệt và liên thông được với nhau nhiều điều, nhưng cũng xảy ra xung đột hoặc tranh chấp… nên mới phức tạp.

Hai hệ thống Kĩ thuật và Xã hội chẳng hạn, là khác nhau nhưng đều giống nhau về cách lý giải : Tiêu chuẩn cấu trúc + Tiêu chuẩn kĩ thuật + Tiêu chuẩn chất lượng. Nên cách hiểu về hệ thống này trợ giúp tích cực cho cách hiểu và vận hành hệ thống kia.

Sự nỗ lực nghiên cứu Loài Khủng Long có lý do cơ bản là : dường như chúng là động vật gốc sinh ra muôn loại động vật khác sau này.Trên một cơ thể người, các tế bào của các bộ phận khác nhau có những cấu trúc, đặc tính khác nhau, nhưng Gen gốc giống nhau, vì thế mới tạo nên tính đồng nhất riêng biệt của một cơ thể sống.

Anber Einstein cuối đời có khát vọng tìm thấy sự hợp nhất Ba Trường : Điện, Từ và lực Hấp dẫn. Điều đó tất cả các Nhà Khoa học đều bằng mẫn cảm logic thấy là rất có lý, nhưng mô hình toán học nào diễn giải được điều đó ? Hiện chưa tìm ra …

Thực ra Tâm của 1 Tam giác hay Tứ giác…, tại đó hội tụ những điểm giống nhau, phản ánh chung một điều gì đó của các đỉnh còn lại…Và toán học đã mô tả được điểu đó bằng những công thức và phương trình. Cũng như thế, rộng và bao quát hơn, Số học, Hình Học, Đại số và Lượng Giác là những môn học khác nhau, và càng nghiên cứu càng phân nhánh chuyên sâu, nhưng càng thấy giữa chúng có tồn tại một điều gì đấy giống nhau, hợp nhất được, liên thông được…Nhưng đó là gì thì cần chỉ được rõ, chứng minh và mô tả bằng chính Toán học…như thế gọi là Bổ Đề cơ bản.

Về khuynh hướng hợp nhất

Con người đều cảm thấy bằng sự hiểu biết, bằng trải nghiệm và lòng tin về khả năng có điều gì đó là Gốc, là Cơ bản, từ đó liên thông, hợp nhất được mọi điều…. Từ đó có thể vận dụng sự lý giải hiện tượng này vào hiện tượng khác, áp dụng mô hình trong lĩnh vực này vào giải quyết một vấn đề trong một lĩnh vực khác….Nhưng phương pháp khoa học thì đòi hỏi phải chứng minh nó. Trước khi đi đến khả năng đó những bộ óc ưu tú thường đưa ra những Tiền đề, những giả thiết ( ví dụ Ba Tiên đề Ơcơlit….) làm nền tảng phát triển một hệ lý thuyết nào đó. Nhưng về sau vẫn thôi thúc hậu thế tìm cách chứng minh.

Sự vật Hiện tượng dù có khác nhau như thế nào nhưng khi đã tồn tại chung trong Thế giới này đều tiểm ẩn một điều cơ bản gì đấy trong chính nó để có thể qui về 5 thuộc tính của Nó với những ‘Vật Khác’ ( mức độ khác nhau trong sự phân loại tương đối về Nhóm / Loài / Chủng / …). Điều cơ bản đó luôn làm say mê và thách đố sự tìm tòi nghiên cứu của con người – Động vật có Trí tuệ - nhận trách nhiệm tự thân là giải đáp bí mật của Thế giới.

o Tính thống nhất ( Mình và Vật khác có mẫu số chung nào đó để cùng tồn tại tương tác )
o Tính ánh xạ ( Mình và Vật khác nào đó có sự đồng dạng phản ánh trong nhau )
o Tính qui nạp ( Mình và Vật khác khi ở một môi trường thì cùng có biểu hiện gì đó )
o Tính tương thích ( Mình và Vật khác vốn có khả năng tiếp nhận, gia tăng nhau )
o Tính hội tụ ( Mình và Vật khác nếu tiếp tục theo cách đúng của mình rồi gặp nhau )

Do đó quay về điều trên : Diễn tiến của Thế Giới là : Cội nguồn ( Vô tính ) -> Đa dạng ( Khác biệt ) -> Cân hòa ( Quy luật ) -> Giãn nở ( Phân hóa ) -> Quy tụ ( Hợp nhất )

Bản thân diễn tiến này đã là một Bổ Đề vĩ đại…mà từng bộ óc ưu tú nhất trong sự nghiệp của mình cố gắng kế thừa tinh hoa của Khoa học để chứng minh nó.

Nói chung Nhân loại có khát vọng hợp nhất mọi thứ : lãnh thổ, thị trường, tiêu chuẩn đo lường, các thể chế….Tại sao ? Vì bản chất của Con người là học hỏi. Sau nữa như thế mới chứng tỏ cái tối cao về khả năng và quyền lực trí tuệ của con người. Nhưng chỉ khi con người thống nhất được các qui luật Thiên nhiên, Xã hội trong hiểu biết của mình thì sống và hành động mới biết tuân thủ, hợp lí mà không gây rối loạn, xung đột – Cách sống thực mà khôn ngoan nhất : giải quyết được nhiều vấn đề về nhu cầu của mình với Thế giới bằng những nguồn lực, năng lực hữu hạn của con người : Lắp cái Ôtô bằng Dụng cụ A, với nguồn điện B…, thì với cái đó cũng có thể lặp được cái Xe máy và ngược lại…sinh ra con đường cho nhiều thứ đi trên đó được mà trật tự, Đồng tiền Y sử dụng được ở Mĩ thì cũng sử dụng được ở VN… Tồn tại thứ ngôn ngữ Quốc tế cũng vì thế. Thay vì mỗi thứ riêng rẽ làm hao tổn, hiệu quả thấp…thậm chí đi đến chia rẽ hay xung đột…Tương tự như vậy người ta đã có mô hình, kinh nghiệm, công thức để giải quyết việc (X) thì nhờ chứng minh được Bổ Đề nên yên tâm, tin tưởng dùng cách đó suy xét qua 5 Thuộc Tính trên để giải quyết việc (Z) mà cũng đi đến kết cục mong muốn.

Vì vậy, những Bổ Đề là nền tảng nhận thức để đi đến sự hợp nhất vĩ đại đó, nên việc chứng minh được nó chính là năng lực tư duy của con người, từ đó hiện thực được khát vọng của mình trong những ứng dụng hiệu quả hóa và khôn ngoan hóa cách hoạt động ứng xử của con người.
Bổ đề cơ bản –  Sự hợp nhất?
ChúngTa.com @ Facebook
Thống kê truy cập
Số lượt truy cập: .
Tổng số người truy cập: .
Số người đang trực tuyến: .
.
Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,